Tổng hợp những nguyên nhân bệnh tiểu đường phổ biến của người Việt


Đăng ngày:


377

Tiểu đường là một mối hiểm họa ngầm trên thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng. Theo Bộ Y tế Việt Nam, có khoảng 70% số người bị mắc bệnh tiểu đường nhưng chưa được chẩn đoán. Phần lớn người Việt đều khá mơ hồ về nguyên nhân bệnh tiểu đường dẫn tới tỷ lệ mắc bệnh này ngày càng cao. Hy vọng qua bài viết này, bạn sẽ trang bị được hành trang vững chắc trong việc phòng tránh căn bệnh quái ác này.

Bệnh tiểu đường
Mức glucose trong máu bình thường trong khoảng 72 – 100 mg/dL (4.0 – 5.6 mmol/L)

Nguyên nhân bệnh tiểu đường dước góc nhìn y khoa

Để biết được những nguyên nhân khiến mình bị bệnh, đầu tiên phải biết quy trình chuyển đổi glucose trong cơ thể.

Glucose là chất cần thiết cho cơ thể, nó đóng vai trò là nguồn năng lượng cho các tế bào của cơ bắp và các bộ phận trong cơ thể. Glucose có trong các loại thực phẩm được cung cấp cho cơ thể  và được dự trữ trong gan (tạo thành glycogen).

Trong trường hợp bạn bị “đói” dẫn đến lượng glucose trong máu xuống thấp, gan của bạn sẽ cân bằng lại lượng đường trong máu bằng cách ly giải những phân tử glycogen thành glucose. Sau đó, máu hấp thụ glucose và cung cấp cho các tế bào trong cơ thể.

Tuy nhiên, các tế bào này không thể sử dụng trực tiếp nguồn glucose này mà phải có sự hỗ trợ của hormone insulin. Hormone này cho phép glucose được hấp thu vào các tế bào, làm giảm nồng độ glucose trong máu. Sau đó, khi lượng đường trong máu đã giảm, tuyến tụy cũng sẽ giảm sản xuất insulin.

Khi bạn bị tiểu đường, quá trình trao đổi chất này khiến cho glucose không thể đi vào các tế bào và cung cấp năng lượng. Sự mất cân bằng này được tích lũy qua thời gian và dẫn đến mất ổn định lượng đường huyết, đây được gọi là bệnh tiểu đường.

nguyên nhân bệnh tiểu đường
Kiểm tra sức khỏe và lượng đường huyết định kỳ để giúp phát hiện bệnh và điều trị kịp thời

Phân loại và nguyên nhân các loại bệnh tiểu đường

1. Nguyên nhân bệnh tiểu đường tuýp 1

Hiện nay, hầu hết các chuyên gia vẫn chưa hiểu rõ nguyên nhân chính xác gây bệnh tiểu đường tuýp 1. Một số quan điểm cho rằng: nguyên nhân tiểu đường có thể là do hệ thống miễn dịch tấn công và phá hủy các tế bào sản xuất insulin của bạn trong tuyến tụy. Điều này khiến bạn có ít hoặc không có insulin. Lúc này, lượng đường thay vì chuyển đến các tế bào lại tích lũy trong máu, gây ra bệnh tiểu đường.

Bệnh tiểu đường tuýp 1 còn được cho là do tính nhạy cảm di truyền và các yếu tố môi trường gây ra, mặc dù các yếu tố chính xác gây bệnh vẫn chưa rõ.

2. Nguyên nhân bệnh tiểu đường tuýp 2

Ở những người bị bệnh tiểu đường tuýp 2, các tế bào sẽ đề kháng với các hoạt động của insulin và tuyến tụy không thể tạo đủ insulin để vượt qua sự đề kháng này. Lúc này, đường sẽ tích tụ trong máu thay vì đến nuôi các tế bào. Nguyên nhân gây bệnh vẫn là một dấm chấm hỏi, mặc dù nhiều người tin rằng thừa cân có liên hệ chặt chẽ với sự xuất hiện của bệnh tiểu đường tuýp 2, nhưng không phải ai mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 đều thừa cân.

3. Nguyên nhân bệnh tiểu đường thai kỳ

Trong thời kỳ mang thai, nhau thai tạo ra các hormone để duy trì thai kỳ của bạn. Những hormone này làm cho các tế bào có khả năng kháng insulin tốt hơn.

Thông thường, tuyến tụy đáp ứng bằng cách sản xuất đủ insulin để vượt qua sức đề kháng này nhưng nhiều trường hợp tuyến tụy không thể sản xuất đủ insulin. Khi điều này xảy ra sẽ dẫn đến lượng đường tích tụ trong máu tăng và vận chuyển vào các tế bào giảm, dẫn đến tiểu đường thai kỳ.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường từ các yếu tố bên ngoài cơ thể

Vậy sau khi biết được nguyên nhân khiến cơ thể bạn bị mắc bệnh tiểu đường, chúng ta cùng tìm hiểu những thói quen xấu trong cuộc sống dẫn bạn đến căn bệnh này nhé.

1. Bỏ bữa ăn sáng

Nếu bạn có lối sống bận rộn và thường xuyên bỏ bữa sáng, bạn sẽ có nguy cơ mắc bênh tiểu đường tuýt 2 rất cao. Bởi vì đói trong một thời gian dài vào buổi sáng sẽ làm gián đoán lượng insulin trong cơ thể. Việc giải tỏa cơn thèm sau đó sẽ làm đường huyết tăng đột ngột và kích thích sản sinh insulin quá mức, gây ra bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường do bỏ bữa sáng
Theo một bài báo trên Tạp chí Dinh dưỡng 2018 nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tăng 55% khi bỏ bữa ăn sáng từ 4-5 ngày/ tuần

2. Ngủ không đủ giấc

Theo nhiều nghiên cứu, những người ngủ ít hơn 5 giờ mỗi ngày có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao gấp đôi so với người ngủ 7-8 giờ. Việc thiếu ngủ sẽ làm rối loạn đồng hồ sinh học, vốn có nhiệm vụ điều chỉnh chu kỳ thức – ngủ tự nhiên của cơ thể, làm tăng hàm lượng hormone gây stress là cortisol và gây mất cân bằng glucose trong cơ thể.

thiếu ngủ là nguyên nhân gây bệnh tiểu đường
Tình trạng thiếu ngủ thời gian dài sẽ dẫn đến các bệnh như tiểu đường tuýp 2, cao huyết áp và rối loạn mỡ máu

3. Lười vận động

Khoa học chứng minh rằng thói quen lười vận động sẽ khiến nguy cơ mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 gia tăng. Khi cơ thể được cung cấp quá nhiều dinh dưỡng mà không vận động, đốt cháy dinh dưỡng, tác động tới tuyến tụy và gây áp lực, ép tuyến tụy phải sản xuất insulin trong một thời gian dài sẽ khiến tuyến tụy suy yếu và mất dần khả năng sản xuất insulin gây nên bệnh tiểu đường.

Những hệ lụy nguy hiểm từ việc lười biếng, ít vận động sẽ làm gia tăng stress, làm chậm quá trình trao đổi chất, gây huyết áp cao và tăng nguy cơ béo phì… Tất cả đều là các yếu tốt hàng đầu khiến bệnh tiểu đường ngày càng trầm trọng hơn và xuất hiện những biến chứng tiểu đường khó kiểm soát.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường do lười vận động
Bên cạnh việc ăn uống không kiểm soát, lười vận động cũng là một nguyên nhân làm gia tăng số người mắc bệnh tiểu đường tuýp 2 tại Việt Nam

4. Quá nhiều stress

Khi bị stress, nhiều người hay lựa chọn ăn đồ ngọt, thức ăn vặt để giải tỏa vì họ quan niệm rằng lượng đường trong máu cao sẽ khiến cơ thể sảng khoái hơn. Đó có thể là phương pháp hữu hiệu ngay lập tức với nhiều người nhưng về thời gian dài, khi lượng đường trong máu tăng cao thì khả năng mắc bệnh tiểu đường là điều không thể tránh khỏi.

Đặc biệt hơn, dù bạn là một người không có thói quen ăn vặt, nhưng khi stress, cơ thể vẫn sẽ tự động tiết ra những hooc-môn kích thích hoạt động của nguồn năng lượng dự trữ trong cơ thể, đặc biệt là glucose và chất béo. Bên cạnh đó, khi bị stress, cơ thể sẽ tiết ra hormone cortisol làm tăng lượng đường trong máu. Khi lượng cortisol đủ lớn, cơ thể sẽ xuất hiện hội chứng Cushing (rối loạn sản xuất hormone vỏ tuyến thượng thận) gây ra bệnh tiểu đường.

Nguyên nhân tiểu đường do stress
Trong xã hội hiện đại ngày nay, kiểm soát stress kịp thời là một vấn đề cần phải được quan tâm

5. Thường xuyên thức khuya

Trong quá trình khám chữa bệnh, các chuyên gia nhận ra rằng, tỉ lệ đường huyết của người bị tiểu đường sẽ tăng rất cao nếu họ thức khuya vào đêm hôm trước. Điều này tương tự với những người không mắc bệnh, khi bạn thức quá 12h đêm lặp lại liên tục trong một thời gian dài, bạn có nguy cơ cao rơi vào nhóm bệnh tiểu đường.

Nguyên do cho việc đường huyết tăng vọt là vì ban đêm cơ thể bạn cần thời gian để trao đổi chất. Nếu bạn thức khuya, hoạt động tuyến tụy để tiết insulin sẽ bị gián đoạn. Đồng thời làm hàm lượng chất béo tích tụ tăng cao, cơ thể không kiểm soát được sự thèm ăn. Cho nên việc thức khuya, ngủ không đủ giấc, vừa khiến bạn dễ bị béo phì, vừa tăng khả năng mắc bệnh đái tháo đường.

Nguyên nhân tiểu đường do thức khuya
Để không rơi vào nhóm bệnh tiểu đường, mỗi người cần luyện tập một thời gian biểu phù hợp và tránh tiếp xúc với ánh sáng vào tối muộn

6. Thiếu hụt lượng vitamin D

Các nhà nghiên cứu về chứng bệnh tiểu đường trên thế giới phát hiện ra rằng, người bị tiểu đường tuýp 2 thường bị thiếu hụt một lượng lớn vitamin D. Điều này cho thấy rằng vitamin D này có vai trò thiết yếu giúp tuyến tụy khỏe mạnh hơn, từ đó mà hoạt động điều tiết ra insulin để chuyển hóa lượng đường trong máu cũng diễn ra hài hòa hơn.

Vì vậy, chúng ta nên tăng cường các loại thực phẩm như cá hồi, ngũ cốc nguyên cám… để bổ sung lượng vitamin D quan trọng cho cơ thể.

Nguyên nhân thiếu đường do thiếu vitamin D
Thiếu hụt Vitamin D là tình trạng khá phổ biến ở bệnh nhân đái tháo đường

7. Hút hoặc hít phải thuốc lá

Hút thuốc lá không chỉ là một thói quen xấu dẫn đến ung thư phổi, người hút thuốc và người hít phải khói thuốc lá còn nằm trong nhóm có nguy cơ cao bị tiểu đường. Lý do bắt nguồn từ chất nicotine có trong thuốc lá, chất này sẽ làm tăng nồng độ hemoglobin A1C, tăng khả năng kháng insulin, làm mất kiểm soát lượng đường huyết trong máu.

Nguyên nhân bệnh tiểu đường do hút thuốc lá
Hút hoặc hít phải thuốc lá không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cho người bình thường, mà còn tăng khả năng gây ra các biến chứng nguy hiểm cho bệnh nhân đang điều trị bệnh tiểu đường

Lời kết

Trên đây là những nguyên nhân gây nên bệnh tiểu đường cho hầu hết bệnh nhân. Chắc hẳn với những thông tin vừa rồi, các bạn sẽ tự trang bị thêm kiến thức về những biện pháp phòng ngừa bệnh cho bản thân và gia đình.

Tổng hợp những nguyên nhân bệnh tiểu đường phổ biến của người Việt
5 1 vote
>>Thở khi chuyển dạ thế nào cho đúng? Giải đáp thắc mắc cho mẹ bầu (2019)
Chia sẻ

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here